16.3.12

σκέψεις μετά τη διημερίδα

του Βασίλη Κωτούλα, σχολικού συμβούλου δημοτικής εκπαίδευσης

Στο διήμερο 2 & 3 Μαρτίου αναπτύχθηκε το θέμα κοινωνία και βιβλιοθήκη που οργανώθηκε από τη ΔΟΠΑΚ του Δήμου Καρδίτσας και το ΚΠΕ Μουζακίου. Αναδείχτηκε η ιστορική, πολιτιστική και μορφωτική αξία των βιβλιοθηκών. Επισημάνθηκε η ανάγκη οι βιβλιοθήκες να ανοίξουν περισσότερο στην κοινωνία σαν ζωντανά κύτταρα με ενδιαφέρουσες δράσεις να καλύψουν τις μορφωτικές ανάγκες περισσότερων κοινωνικών ομάδων. Όσα ακούστηκαν αποτελούν μια ουσιαστική πρόταση διεξόδου στην βαριά και τελματωμένη κατάσταση που έχει δημιουργηθεί από την οικονομική κρίση, μια πρόταση πολιτισμού που κατά την άποψή μου βοηθά να ξεπεραστεί «το σοκ» καθώς ο πολιτισμός και η μόρφωση ανέκαθεν αποτελούσαν στοιχεία προσδιορισμού της παρουσίας μας στην κοινότητα. Το μόνο που απαιτείται είναι να διαθέσουμε «λίγο από τον προσωπικό μας χρόνο» προκειμένου να δρομολογηθεί η οργάνωση και η επιδίωξη όσων κατατέθηκαν. Σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να ξεχνούμε πως η βιώσιμη ανάπτυξη προϋποθέτει την ελεύθερη πρόσβαση στη γνώση, όλων των πολιτών, όλων των ηλικιών και όλων των μορφωτικών επιπέδων. Ανακεφαλαιώνω όσα κατέγραψα, έχοντας παρακολουθήσει το πρώτο μέρος της πρώτης ημέρας και κρατώντας την προεδρεία στο δεύτερο.



Α. Νοηματοδότηση του όρου «βιβλιοθήκη»
Η εικόνα της βιβλιοθήκης που αποτελείται μόνο από ράφια και βιβλία είναι ξεπερασμένη. Συνθήκες μάθησης αποτελούν η αυτόβουλη εμπλοκή σε αυθεντικές καταστάσεις συνδεδεμένες με την πραγματικότητα και χώρους καλαίσθητους στους οποίους να μπορεί να επιλέγει δραστηριότητες προσανατολισμένες και οργανωμένες σε ένα στόχο.
Στο προτεινόμενο μοντέλο βιβλιοθήκης, θέση έχουν οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές για να υπάρχει πρόσβαση στην πληροφορία στο διαδίκτυο,

Β. Βιβλιοθήκες παντού!
Η «Δια βίου μάθηση» αποτελεί κεντρικό σημείο των πολιτικών που έχουν αναπτυχθεί για την εκπαίδευση σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης τα τελευταία χρόνια. Η καλλιέργεια θετικών στάσεων προς το βιβλίο, τη γνώση, τη μάθηση αποτελεί προαπαιτούμενο της επίτευξης του στόχου αυτού. Αυτή η καλλιέργεια μπορεί να επιτευχθεί πιο αποτελεσματικά σε αυθεντικούς χώρους όπως οι βιβλιοθήκες.
Η οικονομική κρίση έχει επηρεάσει τη λειτουργία των βιβλιοθηκών καθώς δεν υπάρχει η δυνατότητα συντήρησης των εγκαταστάσεών τους, ανανέωσης του εξοπλισμού, ανανέωσης και εμπλουτισμού των προσφερόμενων βιβλίων και, πρόσληψης του απαιτούμενου προσωπικού. Δεν υπάρχει νόημα στο να καταργηθούν κάποιες «μικρές» βιβλιοθήκες για να διατεθούν τα χρήματα των λειτουργικών δαπανών τους σε κάποια κεντρική βιβλιοθήκη ώστε να διασφαλιστεί τουλάχιστον η λειτουργία μιας κεντρικής / μεγαλύτερης. Ο χώρος της βιβλιοθήκης είναι απαραίτητος σε κάθε γειτονιά. καθώς φέρνει τα παιδιά σε επαφή με τον πολιτισμό και τη γνώση και παράλληλα καλλιεργεί συμπεριφορές υπευθυνότητας και εμπιστοσύνης.

Γ. Δικτύωση υπαρχόντων βιβλιοθηκών
Η παρουσία μικρών σε μέγεθος βιβλιοθηκών δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως πρόβλημα καθώς αν αυτές δικτυωθούν δίνεται η δυνατότητα:
·        Καταγραφής του υλικού που υπάρχει διαθέσιμο προς δανεισμό
·        Δυνατότητα μετακίνησης υλικού προς δανεισμό από βιβλιοθήκη σε βιβλιοθήκη ώστε να επιτυγχάνεται ανανέωση παράλληλα και αύξηση του κύκλου δανεισμού
·        Διασφάλισης χώρων παράθεσης των προσφερόμενων υλικών
·        Καλλιέργεια στάσεων και συμπεριφορών αναγνώστη ακόμη και σε παιδιά.
·        Περιγραφής με πιο αντιπροσωπευτικό τρόπο των αναγκών των χρηστών ώστε να προσφερθούν ανάλογα υπηρεσίες

Δ. Ενεργοποίηση – Συμμετοχή
Πέρα από το προσωπικό των βιβλιοθηκών που τονίστηκε πως θα πρέπει να είναι επαγγελματίες βιβλιοθηκονόμοι καθώς η εκπαίδευσή τους καλύπτει όλο το φάσμα των ενεργειών που μπορεί να αναπτυχθούν σε μια βιβλιοθήκη, περιγράφηκε με ιδιαίτερη έμφαση η εθελοντική προσφορά.
Οι εθελοντές μπορούν να αναλαμβάνουν τόσο την υλοποίηση σύντομων προγραμμάτων σε κάθε παράρτημα βιβλιοθήκης όσο και προγραμμάτων η διάρκεια των οποίων θα είναι μεγάλη. Ενδεικτικά αναφέρονται η χρήση η/υ, η διδασκαλία της ελληνικής σε μετανάστες, οι δράσεις προσέγγισης μέσα από την ανταλλαγή πολιτιστικών στοιχείων μεταξύ ατόμων διαφόρων εθνικοτήτων στην κατεύθυνση άρσης ρατσιστικών στερεοτυπικών συμπεριφορών.

Ε. Σχολικές Βιβλιοθήκες
Η αναστολή λειτουργίας τους μέσω της μη απόσπασης εκπαιδευτικών ως υπεύθυνων λειτουργίας τους στηλιτεύτηκε από αρκετούς ομιλητές. Σε καμιά περίπτωση αυτή η απόφαση δεν συνάδει με τη λογική και τις αρχές του νέου σχολείου και των ερευνητικών – βιωματικών εργασιών που αποτελούν κύριο χαρακτηριστικό της λειτουργίας του. Αν η έμφαση της διδασκαλίας μάλιστα που προωθείται από το ΥΠΔΒΜΘ βρίσκεται στις ερευνητικές – βιωματικές εργασίες, η προσδοκία είναι να ιδρυθούν βιβλιοθήκες σε κάθε σχολείο, κάθε βαθμίδας. Συνεπώς, η ενεργοποίησή τους επιβάλλεται. Προτάθηκε με έμφαση μάλιστα η ένταξή τους στο Δίκτυο των Βιβλιοθηκών. Οι ώρες λειτουργίας τους θα πρέπει να εκτείνονται πέρα από το σχολικό ωράριο προκειμένου να έχουν τη δυνατότητα να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους σε όποιον.

Στ. Διάδοση της λειτουργίας των βιβλιοθηκών
Άμεσα πρέπει να αναπτυχθούν δράσεις και δραστηριότητες που θα κάνουν περισσότερο γνωστές τις βιβλιοθήκες και το έργο τους. Στην κατεύθυνση αυτή:
·        Προτείνεται η λειτουργία σχολικών βιβλιοθηκών ζητώντας από κάθε μαθητή να φέρει ένα βιβλίο από αυτά που έχει διαβάσει στο σχολείο ώστε να σχηματιστεί μια δανειστική βιβλιοθήκη. Αν δεν υπάρχει ο κατάλληλος χώρος, βιβλιοθήκη μπορεί να λειτουργήσει και στους διαδρόμους του σχολείου.
·        Δραστηριότητες φιλαναγνωσίας όπως διήγηση, ανάγνωση ή συζήτηση πάνω σε κείμενο.
·        Ανάπτυξη δραστηριοτήτων που θα δώσουν μια άλλη διάσταση «στη βιβλιοθήκη» στους χώρους των βιβλιοθηκών.
·        Ανάπτυξη ιστοσελίδας που να προπαγανδίζει τη λειτουργία βιβλιοθηκών στην οποία θα δίνεται η δυνατότητα κατάθεσης άποψης από πολίτες κάθε ηλικίας.
·        Προτάθηκε η δημιουργία ταμείου βιβλιοθηκών που θα διαχειρίζεται από το ΕΚΕΒΙ του ΥΠΠΟ που θα αντλεί πόρους από το φόρο που επιβαρύνονται οι τιμές πώλησης των βιβλίων. Ποσοστό αυτής της φορολογίας θα οδηγείται στο ταμείο βιβλιοθηκών. Προσδοκάται πως η διασφάλιση των λειτουργικών τους εξόδων καθώς επίσης η πρόσληψη επαγγελματιών βιβλιοθηκονόμων θα δώσει τη δυνατότητα να βελτιωθούν οι συνθήκες που επικρατούν (συντήρηση, υποδομές) και θα φέρει κόσμο πιο κοντά στις βιβλιοθήκες.

Ζ. Νέος Χώρος
Ιδιαίτερα σημαντική η πρόταση για αναζήτηση νέου χώρου και κτιρίου όπου θα στεγαστεί η Δημοτική Βιβλιοθήκη και θα δοθεί η δυνατότητα για ανάπτυξη ποικίλων δραστηριοτήτων. Στην κατεύθυνση αυτή και με δεδομένες τις οικονομικές συνθήκες η αναζήτηση προσφοράς / δωρεάς είναι ένα θέμα που πρέπει να εξεταστεί με ιδιαίτερη προσοχή.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου